قابض ( q bez ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - گيرنده و بپنجه چيزى را گيرنده . و دريافت‌كننده . و در مشت گيرنده . و متصرف و مالك . و امانت دار . و زمخت و گس و هر چيز كه قبض كند و درهم كشد و ترنجيده كند . و هر چيز كه يبوست طبع آورد و مزاج را خشك كند . و قابض جريمه : كسى كه تاوان و جريمه در نزد وى جمع مىشود . و قابض الارواح : حضرت عزرائيل . و قابض ماليات : آنكه ماليات در نزد وى جمع مىگردد . قابضات ( q bez t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزهائى كه قبض كند و درهم كشد . و ترنجيده كند . و چيزهاى زمخت . قابع ( q be ' ) ص . ع . تا سه زده . و كسى كه از ماندگى نفس وى قطع شود . قابعاء ( q be ' ' ) ص . ع . گول . يق : يا ابن قابعاء يعنى اى مرد احمق و گول . قابل ( q bel ) ص . ع . پذيرنده . و سزاوار . و پسنديده . و ضامن . قابل ( q bel ) ا . ع . آنكه مىگيرد دول آب را از آبكش . و سال آينده . و نام مسجدى كه بر دست چپ مسجد حنيف بنا شده بود . و از اعلام است . و قابل و هابل : قابيل و هابيل . قابل ( q bel ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - شايسته و سزاوار و لايق . و قبول كننده و پذيرنده . و گيرنده . و مستعد و ماهر و هنرمند و با وقوف و كار آموز . و قابل امانت : آدميزاد . و قابل تحمل : تحمل‌پذير . و قابل شدن : لايق و سزاوار گشتن و مستعد شدن و ماهر گشتن و هنرمند و با وقوف شدن . و ناقابل : بىقابليت و بىوقوف و بىهنر و غير مستعد . قابلة ( q belat ) ا . ع . ماما و مام ناف . شب آينده . قابلگى ( q belagi ) ا . پ . مامائى و مام نافى . قابله ( q bele ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ماما و مام ناف و ما براج و پروانه و پيشيار و پيشكاره و ژم و واردن و واردين . و باصطلاح دوا سازى : ظرفى كه در آن مايع مقطر جمع مىگردد . قابليت ( q beliyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شايستگى و سزاوارى و استحقاق و لياقت . و شايستگى پذيرفتن . و قوت و قدرت . و هنر و معرفت . و مكان و احتمال . و مجال . و كفايت . و رغبت . و آرزو و خواهش . قابو ( q bu ) ا . پ . توانائى و قوت . و طاقت . و فرصت . و قابو يافتن : فرصت يافتن و مجال پيدا كردن . و انتقام كشيدن . قابو پرست ( q bu - parast ) ص . پ . ظالم و جفا پيشه و ستمگار . قابوپرستى ( q bu - parasti ) ا . پ . ظلم و ستم و تعدى و زبردستى . قابور ( q bur ) ا . پ . قابوك . قابوس ( q bus ) ا . پ . نام پادشاه گرگان ملقب بشمس المعالى كه در سال 403 هجرى كشته شد و اين پادشاه شعر بسيار خوب مىگفت و خط نيكو مىنوشت و در علوم بخصوص علم نجوم مهارتى بكمال داشت . قابوس ( q bus ) ا . ع . مرد نيكو روى خوشرنگ . و معرب كاووس پادشاه كيانى . و ابو قابوس : لقب نعمان بن منذر پادشاه حيره . قابوك ( q buk ) و قابول ( q bul ) ا . پ . مخارجهء عمارت . و ناودانى كه بر كنار هاى بام سازند تا آب باران بر آن سيلان كند . قابون ( q bun ) پ . كلمهء فعل يعنى برون داشت . قابياء ( qabiy ' ) . ص . ع . ناكس . و بنو قابياء : گرد آيندگان در ميكده . قابية ( q biyat ) ص . ع . امراة قابية : زنى كه گياه كافشه چيند و گرد آورد آن را . قابيدن ( q bidan ) ف م . پ . ربودن چيزى و خوردن آن را و ناگاه بچنگ ربودن چيزى . قابيل ( q bil ) ا . ع . نام پسر آدم كشندهء برادرش هابيل . قاپق ( q poq ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - قپق . قاپول ( q pul ) ا . پ . قابول . مر . قابوك و قاول . قاپيدن ( q pidan ) ف م . پ . قابيدن . قابر ( q ter ) ص . ع . كسى كه نفقه را بر عيال تنگ گيرد . و پالان و زين نيكو ساخت و نيكو نشست كه پشت ستور را از ريش نگاهدارد . و لحم قاتر : گوشت پخته شدهء در ديگ كه بوى آن پراكنده و منتشر گردد . و جوب قاتر : پسر نيكو اندازه . قاتق ( q teq ) و ( q toq ) ا . پ . نانخورش و سباغ . و ماست و دوغ . قاتل ( q tel ) ص . ع . كشنده . ج : قتلة . و قاتل الذئب : داروئى . و قاتل الكلب : نيز داروئى . قاتل ( q tel ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - كشنده و هلاك‌كننده و كسى كه انسان و يا حيوانى را بكشد و جاندارى را بىجان كند . ج : قاتلان و قاتلين . و زهر قاتل : سم مهلك . قاتلان ( q tel n ) و قاتلين ( q telin ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كشندگان . ج : قاتل . قاتم ( q tem ) و قاتن ( q ten ) ص . ع . سياه و سياهگون . و قاتم الاعماق : غبار آلوده اطراف و نواحى .